Logo PTF

Bazar dydaktyczny

Polscy nauczyciele na festiwalach Physics on Stage in Science on Stage

W XXI wiek wszystkie kraje europejskie wkraczały z malejącym wśród młodzieży zainteresowaniem studiami na wydziałach fizyki i przewidywanym brakiem młodych naukowców. Skupieni w EIROforum przedstawiciele 8 europejskich instytutów badawczych (CERN, EUROFUSION, EMBL, ESA, ESO, ESRF, European XFEL i ILL) stwierdzili, że dobrym sposobem na zachęcenie uczniów do podejmowania studiów na fizyce, a następnie kariery naukowej jest pomoc nauczycielom w atrakcyjnym i skutecznym przekazywaniu wiedzy w zakresie nauk ścisłych. Zainicjowano więc akcję Physics on Stage służącą nauczycielom do wymiany dobrych praktyk w nauczaniu przedmiotów ścisłych. W 1999 roku przedstawiciele CERN, ESA i ESO złożyli wniosek na dofinansowanie tej akcji i dzięki temu w ramach Europejskiego Tygodnia Nauki i Technologii 2000 możliwe było zorganizowanie w CERN festiwalu Physics on Stage. Uczestnicy festiwalu zostali wybrani przez krajowe komitety Physics on Stage; w Polsce pierwszym przewodniczącym Krajowego Komitetu Organizacyjnego był prof. dr hab. Tadeusz Skośkiewicz z Instytutu Fizyki PAN. W 2001 roku przewodniczącym Krajowego Komitetu Organizacyjnego został prof. dr hab. Wojciech Nawrocik z Wydziału Fizyki UAM, a od 2014 funkcję tę pełni prof. UAM dr hab. Grzegorz Musiał

Fizyka na Scenie

W maju 2000 roku odbył się Poznaniu pierwszy krajowy festiwal Fizyka na Scenie, podczas którego nauczyciele i uczniowie z całej Polski prezentowali ciekawe doświadczenia fizyczne. Spośród najwyżej ocenionych przez jury uczestników wybrano polską delegację na pierwszy europejski festiwal Physics on Stage odbywający się w Genewie w dniach 6-11 listopada 2000 roku. W tym pierwszym festiwalu uczestniczyło 500 nauczycieli z 22 krajów, którzy mieli możliwość podzielić się doświadczeniami, zaprezentować ciekawe rozwiązania dydaktyczne na targach, wziąć udział w inspirujących warsztatach, obejrzeć prezentacje i przedstawienia i wreszcie przekonać się, że fizyka może być także zabawą. Polska delegacja liczyła 28 osób, a dużym polskim sukcesem okazał się spektakularny pokaz zespołu prof. dr. hab. Krzysztofa Ernsta "Physics of Ping-Pong" wyjaśniającego na scenie zasady fizyki podczas gry w ping-pong z mistrzem tej dyscypliny sportu.

Physics on stage

W związku z dużym zainteresowaniem pierwszym festiwalem zorganizowano w 2002 roku w ESA w Noordwijk w Holandii festiwal „Physics on Stage 2”, a rok później „Physics on Stage 3”, w tym samym miejscu. W tych kolejnych festiwalach brali udział także polscy nauczyciele i dydaktycy, a po powrocie na konferencjach metodycznych czy warsztatach dla nauczycieli dzielili się nowo zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami.

Po tych trzech edycjach festiwalu członkowie EIROforum dochodząc do wniosku, że brak młodych naukowców dotyczy nie tylko do fizyki, postanowili rozszerzyć formułę festiwali na wszystkie nauki przyrodnicze. Od 2005 r odbywają się więc festiwale Science on Stage i pierwszy odbył się w CERN w Genewie. Festiwale odbywają się cyklicznie co dwa lata i ich organizacją oraz koordynowaniem wielu przedsięwzięć związanych z upowszechnianiem nauki i podnoszeniem jakości edukacji w zakresie nauk przyrodniczych zajmuje się od 2011 stowarzyszenie non-profit Science on Stage Europe z siedzibą w Berlinie. Niezmienna od początku formuła festiwali „nauczyciele – nauczycielom” daje niebywałą okazję wymiany doświadczeń, poznania wielu interesujących i nowatorskich rozwiązań dydaktycznych czy wreszcie nawiązania osobistych kontaktów z innymi nauczycielami, których efektem są trwające po zakończeniu festiwali liczne kontakty, które mogą stać się początkiem owocnej współpracy jak np. realizowane przy wsparciu finansowym "joint projects" czyli międzyszkolne projekty międzynarodowe. Jednym z nich był polsko-rumuński projekt "FASCINATING PHYSICS - A Bridge that United Us". Projekt ten został nagrodzony podczas festiwalu w Londynie w 2015 jako najlepszy projekt współpracy szkół. Projekt ten prowadziły dwa licea z Wielunia i z Cluj -Napoca w Rumunii pod kierunkiem nauczycielek fizyki Zenony Stojeckiej i Coriny Tomy.



Na festiwalach każdy z uczestników ma swoje stanowisko, na którym przedstawia efekty zrealizowanych projektów, ciekawe doświadczenia czy wykonane przez siebie lub uczniów pomoce naukowe. Na wszystkich festiwalach polska ekipa była zawsze aktywna, a polskie stoiska budziły duże zainteresowanie, byliśmy zauważani i wyróżniani. Polscy delegaci byli wielokrotnie zapraszani do prezentacji swoich projektów na scenie głównej (np. dr Jerzy Jarosz i Aneta Szczygielska czy Małgorzata Masłowska i Grażyna Generowicz), niektórzy z uczestników prowadzili sesje seminaryjne (np. prof. Wojciech Nawrocik z Elaenor Hayes), ciekawe warsztaty czy tzw. master class.

We wszystkich krajach, które wysyłają delegacje na festiwale Science on Stage odbywają się festiwale krajowe. Mają one charakter konkursów i po prezentacji pokazów czy eksperymentów spośród najciekawszych wyłoniony zostaje skład delegacji.

Obszerne informacje o ogólnopolskich festiwalach Fizyka na Scenie i Nauki Przyrodnicze na Scenie można znaleźć na polskiej stronie Science on Stage .

Science on Stage 2013 "Crossing Borders i Science Teaching"

Szczególnym wydarzeniem w historii festiwali było przyznanie Polsce i Niemcom, po raz pierwszy dwóm krajom, organizacji festiwalu Science on Stage 2013 "Crossing Borders i Science Teaching".

Festiwal odbywał się w Słubicach i Frankfurcie nad Odrą, sąsiadujących ze sobą miastach, które łączy most nad Odrą. Tytułowe przekraczanie granic w nauczaniu przedmiotów przyrodniczych miało też znaczenie dosłowne, bo przestrzenie festiwalowe znajdowały sie zarówno po stronie polskiej jak i niemieckiej. Współpraca obu komitetów organizacyjnych układała sie doskonale, stoiska były różnorodne i bardzo ciekawe, prezentacje i wystąpienia na scenie głównej cieszyły się dużym powodzeniem. Po festiwalu odbieraliśmy wiele bardzo pozytywnych opinii, festiwal został wysoko oceniony przez zarząd Science on Stage.eu i ewaluatorów. Na tym festiwalu po raz pierwszy ustanowiono " nagrodę publiczności" i ku naszej radości otrzymały ją Edyta Dzikowska i Hanna Moczko. Nagrodę główną w kategorii Technologie informacyjne otrzymali Dobromiła Szczepaniak i Wojciech Gańcza, a w kategorii Współpraca szkół grupa z Bielska Białej.



Podczas festiwali odbywają się także spotkania grup, które po zakończeniu festiwalu będą pracowały nad przygotowaniem materiałów pomocniczych dla nauczycieli. Efektem pracy takich grup są wydawane przez Science on Stage zeszyty zawierające materiały pomocnicze dla nauczycieli, a wśród autorów tych materiałów znajdziemy nazwiska polskich uczestników festiwali np. Maria Dobkowska, Mirosław Łoś i Zbigniew Trzmiel. W zeszytach z serii iStage można znaleźć wiele ciekawych scenariuszy lekcji i wskazówek do realizacji projektów związanych z wykorzystaniem smartfonów czy technologii informacyjno-komunikacyjnej. Najnowsza publikacja związana jest z nauczaniem łączącym STEM z innymi dyscyplinami wiedzy oraz z kodowaniem.

Udział w festiwalu jest dla wszystkich uczestników niezwykle inspirujący do dalszego poszukiwania ciekawych rozwiązań dydaktycznych czy realizacji projektów edukacyjnych, często interdyscyplinarnych czy z wykorzystaniem nowych narzędzi. Polscy delegaci prowadzili wiele różnorodnych zajęć dla nauczycieli jak warsztaty, seminaria, konferencje metodyczne czy kursy.

Rok Fizyki 2020

W 2020 roku świętujemy 20 lat obecności polskich nauczycieli na tych wspaniałych festiwalach. Z tej okazji dziękujemy szczególnie panu prof. Wojciechowi Nawrocikowi, który jest od początku związany z organizacją festiwali PoS i SoS. Bez Jego ogromnego wkładu pracy i zaangażowania w jakość naszych prezentacji na pewno udział polskich delegacji w festiwalach nie byłby tak znaczący.

Z okazji tego jubileuszu chcemy także bardzo podziękować grupie naszych wspaniałych niemieckich przyjaciół ze stowarzyszenia Science on Stage, a szczególnie Stefanie Schlunk, która od wielu lat pełni funkcję przewodniczącej i przez cały ten czas z niezwykłą życzliwością wspiera wiele naszych inicjatyw.

Bazar dydaktyczny

Na XLVI Nadzwyczajnym Zjeździe Fizyków Polskich w ramach sesji "Sto lat dydaktyki fizyki w Polsce" chcemy w formie BAZARU DYDAKTYCZNEGO pokazać kilka przykładów obecności polskich nauczycieli na festiwalach Science on Stage. Każdy z delegatów przygotowywał na swoje stoisko specjalnie zaprojektowany plakat przedstawiający zrealizowane projekty czy pomysły na ciekawe doświadczenia. Wybrane polskie plakaty prezentujemy w formie albumu; pokazujemy je w oryginale czyli w angielskiej wersji językowej (język angielski jest językiem oficjalnym na festiwalu). Poza albumem prezentujemy, w ramach bazaru, nadesłane przez uczestników festiwali dodatkowe materiały takie jak prezentacje czy filmy z interesującymi doświadczeniami, które można będzie wykorzystać później w praktyce szkolnej.

Fizyka dmuchania

Jak nasi uczniowie są zaangażowani w wydarzenia naukowe

Młodzi odkrywcy - fizyka i chemia dla dzieci

Konkursy w nauczaniu fizyki

Od prostej obserwacji i eksperymentu do badań naukowych

Polskie konkursy "Fizyka i fotografia"

Fizyka "malowana" światłem i cieniem

Mała chemia

Wyprawa po bozon Higgsa

Fascynująca fizyka - most jednoczący nas

Jak bez dodatkowych kosztów uatrakcyjnić lekcje przyrody

Ile waży powietrze?

Stroboskop i więcej...

Różne przedmioty czy jeden nauczany przez różnych nauczycieli?

Eksperymenty z żelatyną i cukrem

Nastolatki dla dzieci

Silniki Curie

Siły magnetyczne